Centrum voor slaap en waak

Het slaaplabo is een aparte eenheid binnen ons ziekenhuis. Het beschikt over een centrale controleruimte waar de slaapparameters op computer worden geregistreerd tijdens de nacht en de aan de gang zijnde studies met een videocamera worden bewaakt door daartoe opgeleid personeel. De patiënt verblijft bij voorkeur in een eenpersoonskamer die met registratieapparatuur is uitgerust. De zorg voor de patiënt met slaapstoornissen start meestal bij een voorafgaande poliklinische raadpleging, waarbij een inventaris van het klachtenpatroon wordt opgemaakt aan de hand van een gedetailleerde vragenlijst.   Op het gewone tijdstip van slapen (22u) gaat men naar bed. Op dat ogenblik wordt een verbinding gemaakt met de registratieapparatuur en wordt de opname gestart.  Bij storing of uitvallen van een signaal, kan het gebeuren dat de nachtverpleegkundige de slaapkamer betreedt om de fout te herstellen. 's Ochtends bij het ontwaken worden alle elektroden verwijderd. U kan in ons slaaplabo terecht voor medische als niet medische slaapstoornissen. 

Voorstelling van ons team

Pneumologen 

Dr Maddens S - Verantwoordelijk arts OSAS conventie AZG,

Dr Deman R

Dr Moerman T

ORL artsen 

Dr Vierstraete K

Dr Joniau S (OLV ZH Waregem)

Dr B Verhaeghe (St J ZH Izegem)

Tandartsen extern

Td M Herpels, Td E Bouuaert, Td P Beels

Neurologen

Dr Vancaester E

Dr Peeters D

Psychiater

Dr K Titeca Psychologe

Verpleegkundigen

Doel van slaaponderzoek

De nachtelijke polysomnografie bestudeert de slaapparameters, kwaliteit en opbouw van de slaap en de slaapefficientie net als de ademhaling en bewegingen tijdens de slaap. Meestal wordt het onderzoek verricht bij luide sociaal storende snurkers die ook tijdens de nacht ademstops of apnoes vertonen met het dichtklappen van de bovenste luchtweg tot gevolg (apnoe). Dit verstoort telkens de  slaap waardoor men zich overdag vermoeid en slaperig voelt (hypersomnie). Bovendien is er bij ernstige slaapapnoe verhoogde kans op hart- en vaatziekten. 

De activiteit van het centraal zenuwstelsel wordt gemeten met meerdere elektroden.

De hersenactiviteit (EEG: elektro-encefalogram) wordt geregistreerd met elektroden die op de hoofdhuid  gekleefd worden. De combinatie van deze signalen, samen met de informatie afkomstig van elektroden ter hoogte van de kin (meting van spieractiviteit - EMG: elektromyogram) en buitenzijde van de ogen (oogbewegingen - EOG: elektro-oculogram) laat toe om de verschillende stadia van de slaap te herkennen en zo een beoordeling van de slaap te bekomen.  De ademhaling wordt geregistreerd met behulp van verschillende signalen: de beweging van borstkas en buik (adembanden), de luchtstroom door de neus (neusbrilletje), het zuurstofgehalte in het bloed en de hartslag (saturatiemeter) naast beperkte ECG metingen tijdens de nacht. 

Afhankelijk van de ernst van de slaapstoornis kan het scoren van deze resultaten langere tijd duren. De verantwoordelijke arts- slaapspecialist neemt  de slaapstudie door, interpreteert de bekomen resultaten en formuleert een rapport met advies tot therapie. De resultaten kunnen naderhand besproken worden. 

Ademhalingsgerelateerde slaapstoornissen

Het obstructief slaapapnoesyndroom (OSAS) wordt vooral gezien bij zwaarlijvige mannen van middelbare leeftijd, minder frequent bij vrouwen, kinderen en personen met een normaal gewicht. Ongeveer 2-4% of méér van de volwassen bevolking lijdt aan de één of andere vorm van slaapapnoe.  Als longarts zijn wij vooral betrokken bij slaapstoornissen via een spectrum van stoornissen gaande van luidruchtig snurken tot ernstige vormen van slaapapnoe met ernstige zuurstoftekorten en secundair ontwaken. 

Overdreven slaperigheid tijdens de dag kan ernstige gevolgen hebben voor de patiënt en zijn omgeving. Meestal kan men achterhalen dat de slaperigheidsklachten progressief zijn toegenomen de voorbije jaren, gaande van doezelen tijdens omstandigheden die het min of meer toelaten in de beginfase, tot uitgesproken slaapzucht op het einde. 

Geheugenstoornissen zijn eveneens belangrijke en vaak vermelde klachten. Andere symptomen zijn: opstaan met een droge mond of pijnlijke keel, hoofdpijn bij het opstaan en frequent plassen 's nachts (soms bedwateren), nachtzweten en woelige en onrustige niet verfrissende slaap. 

Het slaaponderzoek of polysomnografie bestudeert dus de slaapkwaliteit en manier van ademen tijdens de slaap. Dit onderzoek is essentieel voor de juiste diagnose en gerichte aanpak van de eventuele ademhalingsstoornis. Bij ernstige gevallen is de voorkeursbehandeling nCPAP therapie (nachtelijke continuous positive airway pressure). Door het inblazen van positieve druk via neus of neus mond masker wordt het dichtgaan van de keel tegengegaan, hierdoor worden de negatieve gevolgen van obstructieve slaapapnoe of hypopnoe gecontroleerd, ook voor de sociaal storende snurk geluiden is dit een goede oplossing. 

Andere behandelingen gebeuren in samenspraak en na multidisciplinair overleg met de ORL arts en de tandarts.  Deze behandelingen kunnen heelkundig zijn of via dentale aanpak met mondprothese na beetregistratie door de tandarts. Mogelijks kan hier een bijkomend onderzoek zoals DISE (drug induced slaapendoscopie) noodzakelijk zijn, hierdoor kan het niveau van dichtvallen van de keel beter bepaald worden. Dit kan verder met de ORL arts besproken worden. 

Slaaptraining

Insomnia (acuut of chronisch) is één van de meest voorkomende slaapstoornissen. In- en of doorslaapstoornissen, te vroeg wakker worden of langdurige waak na inslapen met secundair verminderde slaapkwaliteit,  hebben een weerslag op het dagelijks functioneren, vaak ook beroepsmatig. Secundaire oorzaken moeten ook uitgesloten worden zoals onderliggende psychiatrische of medische stoornis, vaak zijn er ook afwijkingen in goede slaap en waak hygiene en dient er cognitieve gedragsmatige ondersteuning gepland te worden. De behandeling met slaapmedicatie is reeds lang bekend en vaak te vlot toegankelijk, vaak niet zonder nevenwerkingen en kans op verslaving. Insomnie wordt vaak onderschat en niet voldoende herkend. Soms is er ook noodzaak tot het verrichten van een slaaponderzoek omdat er ook een intrinsieke slaapstoornis aanwezig kan zijn. 

Slaaptraining kreeg de laatste jaren meer aandacht in de lange termijn aanpak van slapeloosheid. De training is gebaseerd op bewustwording, educatie en relaxatietherapie naast oplossingen rond foutieve slaapgedachten en beleving. Deze therapie wordt opgestart na evaluatie door psychiater en wordt ondersteund door psychologen. 

Contact

Voor meer informatie kan u terecht op ons secretariaat:

Pneumologie:

056 63 33 40 

Cpap verpleegkundigen

056 63 33 44

Voor het maken van afspraken

056 63 33 40